Þannig ráðleggur hjartalæknirinn okkur að borða fyrir heilsu og hjarta

Þáttur mataræðis í tilurð og framgangi hjartasjúkdóma er mikilvægur. En kransæðasjúkdómur hrjáir þúsundir Íslendinga og er algengasta dánarorsök landsmanna.

Áhættuþættirnir eiga það flestir sameiginlegt að tengjast náið þeim lífsstíl sem við temjum okkur. Með lífsstílsbreytingum er því hægt að hafa jákvæð áhrif á áhættuþættina og þannig draga úr líkum á því að fá kransæðasjúkdóm. Og þar gegnir mataræðið veigamiklu hlutverki.

Heilsusamlegt og hjartavænt mataræði

Grænmeti af öllum gerðum, helst í flest mál, og í ríflegu magni, að minnsta kosti 250 g á dag, þar með talið rótargrænmeti svo sem rófur og gulrætur, alls kyns kál, tómatar, avókadó, grasker af ýmsu tagi, laukar og hvítlaukur. Athugið að kartöflur eru ekki taldar til grænmetis í þessu samhengi.

Hnetur og fræ, helst á hverjum degi, gjarnan ólíkar gerðir, til dæmis í salöt, sem snakk, á graut eða múslí.

Baunir og ertur, til dæmis kjúklingabaunir eða linsubaunir, geta verið uppistaða í aðalmáltíð í stað kjöts, helst að minnsta kosti

vikulega.

Ávextir og ber hvern dag, að minnsta kosti tveir skammtar á dag. Ávaxtasafi kemur ekki í stað ferskra ávaxta og þurrkaðir ávextir eru snakk eða sætindi þar sem þeir eru mjög orkuríkir.

Heilkornavörur, helst tvisvar á dag. Heilkornabrauð úr heilhveiti, rúgi eða öðru grófu korni.

Múslí eða grautur úr höfrum, rúgi eða byggi.

Heilkornapasta, bankabygg eða brún hrísgrjón með kjöti eða fiski og í salöt.

Fiskur, bæði magur og feitur fiskur, tvisvar til þrisvar í viku sem aðalmáltíð. Að auki er æskilegt að nota fisk, til dæmis silung, síld,

Makríl eða túnfisk sem álegg eða í salöt. Ekki þarf að forðast skelfisk eins og rækjur.

Fituminni mjólkurvörur, daglega eða oftar. Skyr, súrmjólk eða hrein jógúrt og léttmjólk eða undanrenna til drykkjar.

 

 

 

 

 

 

 

Og fæða sem æskilegt er að skipta út

Nota fljótandi olíur í staðinn fyrir harða fitu (fita sem harðnar í ísskáp).

Nota jurtaolíu á borð við rapsolíu (oft nefnd repjuolía eða Canola olía), ólífuolíu, sojaolíu eða aðra fljótandi olíu í matargerð, bakstur og á salöt, eftir því sem hægt er.

Nota majones eða pestó úr olíum að einhverju leyti í staðinn fyrir smjör, smjörlíki eða rjómalöguð salöt.

Velja oftar feitan fisk í staðinn fyrir feitt kjöt.

Óhollusta – ekki hjartvænt

Sætindi, gosdrykkir, kex, kökur og flögur. Þessar fæðutegundir innihalda ýmist mikinn sykur, harða fitu og/eða salt. Í staðinn má gera snakk úr hnetum, fræjum og þurrkuðum ávöxtum, og baka vöfflur, brauð, kökur eða kex úr heilkorni.

Mikið unnar kjötvörur og feitt kjöt. Hér er átt við reyktar og/eða saltaðar kjötvörur, svo sem beikon, hangikjöt, bjúgu, saltkjöt og áleggspylsur. Betra er að velja fitulítið kjöt eða fuglakjöt og takmarka rautt kjöt við 500 grömm á viku eða minna (tvær til þrjár máltíðir á viku).

Unnin matvæli sem innihalda herta fitu.

Borðsalt. Salta ber matinn í hófi, og velja síður mjög saltar og unnar matvörur.

Þessi grein er úr Kransæðabókinni.

 

 

 

 

Tómas Guðbjartsson, hjartaskurðlæknir

Deildu þessari grein á
  • Nýtt
  • Heilsa og útlit
  • Lífið og lífsstíll
  • Matur og drykkur
  • Menning
  • Myndbönd

Ert þú í réttu brjóstahaldarastærðinni? – Hér eru staðreyndir um brjóstin

Brjóst kvenna eru afar ólík, sem er auðvitað ósköp eðlilegt. En...

Brjálæðislega góð grænmetisbaka með sætum og spínati

Þessi grænmetisbaka er brjálæðislega góð – og alveg tilvalin...

Tólf leiðir til að laða til sín það góða í lífinu – Og láta draumana rætast

Ekki láta aðra segja þér hvað þú getur og hvað þú getur...

Rosaleg súkkulaði og Snickers Pavlova

Ég er virkilega veik fyrir Pavlovum, og reyndar bara marengskökum yfir...

Þannig ráðleggur hjartalæknirinn okkur að borða fyrir heilsu og hjarta

Þáttur mataræðis í tilurð og framgangi hjartasjúkdóma er...

Tíðni brjóstakrabbameins í Japan er mjög lág og þetta gæti verið ástæðan

Tíðni brjóstakrabbameins í Japan er heilum 66 prósentum lægri en til...

Frábær fjölskylduréttur – Hakkabuff með karamelluseruðum lauki og rjómasósu

Hakkabuff með lauk er matur sem er svo hefðbundinn og fastgróinn inn í...

Svona fara franskar konur að því að vera alltaf grannar

Hvernig fara franskar konur að því að borða osta og súkkulaði –...

Þannig ráðleggur hjartalæknirinn okkur að borða fyrir heilsu og hjarta

Þáttur mataræðis í tilurð og framgangi hjartasjúkdóma er...

Tíðni brjóstakrabbameins í Japan er mjög lág og þetta gæti verið ástæðan

Tíðni brjóstakrabbameins í Japan er heilum 66 prósentum lægri en til...

Losnaðu við bakverki – Styrktu bakið með þessum æfingum

Margir þjást af verkjum og eymslum í baki og getur það verið ansi...

Orkuskot með engifer, túrmerik og fleiru – Gott fyrir ónæmiskerfið

Í skammdeginu gerir orkuleysi gjarnan vart við sig og svo bankar flensan...

Fegrunarleyndarmál sem ofurfyrirsætur og leikarar nota – Svínvirkar og kostar ekkert

Aðferðin sem hér um ræðir hefur verið notuð í margar aldir og má...

Þessi afar algengu mistök láta þig eldast hraðar en nauðsynlegt er

Það er eitt og annað í þessu lífi sem lætur okkur eldast hraðar en...

Þessi gullni drykkur kemur jafnvægi á hormóna líkamans – Og hjálpar skjaldkirtlinum

Blessaðir hormónarnir stjórna öllu í líkamanum. Hvort sem okkur líkar...

Þetta er mikilvægt að vita – Því það gæti bjargað lífi þínu!

Einn fylgifiskur þess að eldast eru auknar líkur á...

Ert þú í réttu brjóstahaldarastærðinni? – Hér eru staðreyndir um brjóstin

Brjóst kvenna eru afar ólík, sem er auðvitað ósköp eðlilegt. En...

Tólf leiðir til að laða til sín það góða í lífinu – Og láta draumana rætast

Ekki láta aðra segja þér hvað þú getur og hvað þú getur...

Svona fara franskar konur að því að vera alltaf grannar

Hvernig fara franskar konur að því að borða osta og súkkulaði –...

Pör og hjón sem stunda ekki kynlíf of oft eru þau hamingjusömustu

Kynlíf er talið vega þungt í því að að halda hjónabandinu lifandi...

Þeir sem elska líf sitt gera ýmislegt öðruvísi en hinir – Og það er nokkuð einfalt

Þeir sem elska líf sitt kunna að lifa því lifandi. Þetta fólk er...

Láttu ekki aðra brjóta þig niður – Sterkir einstaklingar lifa eftir þessum ráðum

Öll erum við ólík sem einstaklingar en vissir þættir lífsins einkenna...

Salt ekki eingöngu fyrir matseldina – Hér eru frábær húsráð með salti

Lífið yrði hálf litlaust og maturinn frekar bragðlaus ef við hefðum...

Fimm skotheldar leiðir sem hressa upp á rómantíkina í sambandinu

Flestir kannast eflaust við það að finna stundum til leiða í sambandi...

Brjálæðislega góð grænmetisbaka með sætum og spínati

Þessi grænmetisbaka er brjálæðislega góð – og alveg tilvalin...

Rosaleg súkkulaði og Snickers Pavlova

Ég er virkilega veik fyrir Pavlovum, og reyndar bara marengskökum yfir...

Frábær fjölskylduréttur – Hakkabuff með karamelluseruðum lauki og rjómasósu

Hakkabuff með lauk er matur sem er svo hefðbundinn og fastgróinn inn í...

Hollar brakandi kúrbítsflögur með Parmesan-osti

Þessar kúrbítsflögur eru tilvaldar sem forréttur, fullkomnar sem...

Súpergóðar quesadillas með nautahakki og guacamole

Matur með mexíkósku ívafi er góður og oftast ekki flókinn í...

Geggjað avókadó pestó – Gott með öllum mat

Þetta er alveg ótrúlega einföld og fljótleg uppskrift – og...

Hollt og gott túnfisksalat – Gott að eiga og tilvalið í ferðalagið

Það er svo gott að eiga salat í ísskápnum til að grípa í þegar...

Þessir hörku drykkir slá á timburmenn og gefa þér orku

Ef heilsan er ekkert sérstaklega góð og gærkvöldið hefur tekið sinn...

Þetta eru eftirminnilegustu kossar allra tíma

Kossar í bíómyndum verða gjarnan eftirminnilegir – og oft eru...

Jólalög og ljúfir tónar á Þorláksmessu í Hörpu – Frítt inn og allir velkomnir

  Margir leggja leið sína í miðbæ Reykjavíkur á Þorláksmessu...

Mahler og Mussorgsky á Óperudögum í Hannesarholti

  Þau Aron Axel Cortes barítónsöngvari og Hrönn Þráinsdóttir...

Skelltu þér á ókeypis tónleika Óperunnar í Hörpu – Notalegt í hádeginu

Íslenska óperan býður upp á í vetur, eins og undanfarna vetur,...

Svona hefurðu aldrei heyrt lagið Jolene áður… frábær A capella flutningur

Dolly Parton er afskaplega hæfileikarík og þá ekki eingöngu sem...

Gætir þú lifað án tónlistar?

Hvernig væri tilveran án tónlistar? Tónlist er stór hluti af menningu...

Vissir þú að það er leyniíbúð uppi í Eiffel-turninum?

Vissir þú að það er lítil íbúð uppi í Eiffel-turninum? Þessa...

Ekkert jafnast á við ást foreldra – Yndislegar myndir

Sú ást sem foreldrar bera til barna sinna er einstök. Þetta vita allir...

Dáleiddu salinn og dómarana með töfrandi hreyfingum – Alveg magnað

Þessi hópur stúlkna frá Líbanon, 31 talsins, eru keppendur í nýjustu...

Stóð uppi sem sigurvegari 89 ára gamall – Aldrei of seint að láta draumana rætast

Við höfum lengi talað fyrir því að maður er aldrei, nei ALDREI, of...

65 ára gamall leikari fær magnaða yfirhalningu

Hann er 65 ára gamall leikari í New York og hafði ekki farið í...

Tólf ára sem dreymir um að syngja á Broadway fær gullna hnappinn og grætir dómarana

Hann er 12 ára gamall og dreymir um að verða Broadway stjarna – og...

Þetta er sko enginn venjulegur kór – Enda fengu þau gullna hnappinn

Krakkarnir í Detroit Youth Choir mætti ásamt stjórnanda sínum í prufur...

Hann stoppar þessa 12 ára stelpu og lætur hana syngja aftur – Og hún neglir það!

Hún er 12 ára gömul og mætti á dögunum í prufur í stærstu...

Ellefu ára fiðluleikari er lifði af krabbamein fær gullna hnappinn frá Simon Cowell

Hann vildi ekki vera þekktur sem strákurinn með krabbameinið og ákvað...

Ótrúleg viðbrögð dýranna í skóginum við spegli

Franskur ljósmyndari kom spegli fyrir í skógum Afríku til að ná myndum...