Systkinaröðin segir margt um persónuleikann – Þessi 5 atriði breyta þó öllu

systkini börn barnVið höfum flest heyrt að systkinaröðin skipti máli, það er að segja hvar í röðinni þú ert og hvaða áhrif það hefur á persónuleikann.

Segja má að til séu ákveðnar staðalmyndir af elsta barninu, miðjubarninu og síðan því yngsta.

Sumir geta t.d. verið dæmigerð miðjubörn á meðan önnur miðjubörn kannast ekki við neitt af því sem talið er einkenna þau. Það er nefnilega þannig að aðrir þættir geta spilað inn í áhrif systkinaraðarinnar.

Elsta barnið

Staðalmyndin er sú að þeir sem eru elstir í systkinaröðinni séu leiðtogar, metnaðargjarnir og ábyrgðarfullir.

Og ástæðan fyrir því er sú að elsta barnið er eitt með foreldrum sínum til að byrja með og samkeppnin er engin. Barnið fær alla athyglina og samkvæmt norskri rannsókn er talið að elsta barnið sé með hærri greindarvísitölu en yngri systkinin. Elsta barnið tekur það alvarlega þegar það eignast systkini og kemur þá ábyrgðar- og verndunartilfinningin sterklega í ljós.

En svo getur þetta líka farið á hinn veginn og barnið ekki borið nein einkenni elsta barns. Það á við þegar foreldrarnir hafa of miklar væntingar til fyrsta barnsins og á þetta einnig við um einbirni. Þegar barnið upplifir kröfurnar og finnst því hafa mistekist að standa undir þeim og valdið foreldrum sínum vonbrigðum getur einstaklingurinn farið í allt aðra átt en staðalmyndin segir til um.

Miðjubarnið

Staðalmyndin segir að miðjubarnið sé félagslegt fiðrildi sem vill halda friðinn og er afar upptekið af því hvað sé sanngjarnt. Þá er oft talað um að miðjubarnið eigi erfiðast uppdráttar í systkinahópnum

Og ástæðan fyrir þessu er sú að miðjubarnið hefur hvorki sama rétt og elsta barnið né sömu forréttindi og yngsta barnið. Þess vegna verða þau sérfræðingar í því að semja og gera málamiðlanir. Þau halla sér líka oft að og leita til vina sinna þar sem athygli foreldranna er yfirleitt á elsta eða yngsta barninu.

Hins vegar getur þetta orðið allt öðruvísi ef elsta barnið er ekki dæmigert elsta barn – því þá er sú staða laus og sum miðjubörn grípa tækifærið fegins hendi.

Yngsta barnið

Staðalmyndin er sú að yngsta barnið sé heillandi, áhættusækið og frjálst í anda.

Ástæðan fyrir því er sú að foreldrarnir eru ekki jafn varkárir og með eldri börnin. Auk þess eru þeir reynslunni ríkari en þegar elsta barnið fæddist. Þá eru þeir vægari og umburðarlyndari svo yngsta barnið sleppur frekar við strangan aga og reglur þótt það fái engu að síður næga athygli.

En svo getur yngsta barnið verið allt öðruvísi, sérstaklega ef barninu finnst það ekki tekið alvarlega. Þá geta þessi börn orðið mjög ábyrgðarfull eins og elsta barnið eða miklar félagsverur eins og miðjubarnið.

fjölskylda

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En hér eru svo 5 atriði sem geta kollvarpað öllu því sem sagt er um systkinaröðina

1. Skapgerð

Skapgerð hefur mikið að segja. Um helmingur persónuleika okkar er skapgerðin. Skapgerð barns getur kollvarpað staðalmynd systkinaraðarinnar eða alla vega gert hana töluvert óljósari. Ætlast er til þess að elsta barnið standi sig í því sem foreldrunum finnst skipta mestu máli en ef barnið stendur ekki undir því geta væntingarnar færst yfir á annað systkini.

2. Kyn

Kyn skiptir líka töluverðu máli í systkinaröðinni. Ef fyrsta barnið er t.d. drengur og næsta barn stúlka þarf stúlkan ekki að berjast eins fyrir tilveru sinni og lifa í skugga drengsins líkt og ef um tvo drengi væri að ræða. Því stúlkan er strax við fæðingu öðruvísi en hann – og þegar fyrstu tvö börnin eru af sitt hvoru kyninu fá þau bæði einkenni elsta barnsins. Og það getur líka gerst að yngra barnið skyggi á það eldra.

3. Líkamleg stærð/geta

Líkamleg stærð og geta getur einnig haft áhrif. Oftast er það þannig að eldri systkini ráðskast með þau yngri. En ef t.d. elsta barnið er smávaxið eða þá miðjubarnið og jafnvel það yngsta líkamlega stór og sterk geta hlutverkin snúist við.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Sérstakur einstaklingur

Þegar eitt barnið er sérstakt. Auðvitað eru öll börn sérstök – en hér er verið að tala um einstaka hæfileika og annað slíkt. Þegar eitt barn í fjölskyldunni er snillingur í einhverju fær það barn oft sérstaka meðferð og er meðhöndlað eins og elsta barn alveg sama hvar í systkinaröðinni það er. Fyrir sérstaka barnið þýðir þetta að staðalmyndin þurrkast út eins og t.d. miðjubarns einkennið.

5. Aldursmunur

Aldursmunur er enn einn þátturinn sem hefur áhrif. Því styttra sem er á milli systkina því meiri verður samkeppnin. Þegar eitt til tvö ár eru á milli barna, og sérstaklega ef þau eru af sama kyni verða átökin meiri. En þetta þýðir samt ekki að börnin verði ekki náin og góðir vinir þegar þau eldast. Yngra barnið getur líka yfirtekið hlutverk þess eldra með því að vera fyrra til, betra og sterkara. Þau gætu líka tekið þann pól í hæðina að velja alltaf að gera annað en eldra systkinið, þ.e. í tómstundum og slíku.

Þrjú til fjögur ár á milli barna er einfaldara, þá er aldursbilið hæfilegt til að bæði börnin fá sitt svigrúm. En fimm til sex ár gæti haft þau áhrif að bæði börnin verði eins fyrsta barn.

Tvíburar falla ekki undir þessa systkinaröð enda fá báðir tvíburarnir mikla athygli frá foreldrunum. Minni samkeppni er þó á milli eineggja tvíbura en tvíeggja og haga þeir síðarnefndu sér meira eins og systkini.

Deildu þessari grein á
  • Nýtt
  • Heilsa og útlit
  • Lífið og lífsstíll
  • Matur og drykkur
  • Menning
  • Myndbönd

Æðisleg Nutellabananakaka – Þessi klikkar ekki

Hvernig væri að skella í eina góða bananaköku um helgina! Þessi hér...

Mikil kyrrseta slæm andlegri heilsu og eykur hættu á kvíðaröskun

Margir sitja allan daginn í vinnunni og „slaka“ svo á í sófanum...

Leikarinn Hugh Laurie með frábær skilaboð til okkar

Enski leikarinn Hugh Laurie sló eftirminnilega í gegn sem hinn kaldhæðni...

Þetta ættirðu að forðast varðandi hárið þegar þú eldist

Þegar konur eldast verða breytingar bæði á húð og hári. Vissar...

Fólk um og yfir fimmtugt klárara og með hærri greindarvísitölu

Margar konur á vissum aldri hafa áhyggjur af því að þær séu...

Átta mistök sem við gerum fyrir svefninn og geta aukið við þyngd okkar

Ýmsar ástæður geta legið að baki þyngdaraukningu og sumar sem við...

Margar konur á breytingaskeiði án þess að átta sig á því

Finnst þér líkami þinn orðinn frekar óútreiknanlegur? Lætur hann...

Þetta er nauðsynlegt að vita viljir þú bæta svefninn

Ef þú ert ein/n af þeim sem átt erfitt með að sofna á kvöldin er...

Mikil kyrrseta slæm andlegri heilsu og eykur hættu á kvíðaröskun

Margir sitja allan daginn í vinnunni og „slaka“ svo á í sófanum...

Þetta ættirðu að forðast varðandi hárið þegar þú eldist

Þegar konur eldast verða breytingar bæði á húð og hári. Vissar...

Fólk um og yfir fimmtugt klárara og með hærri greindarvísitölu

Margar konur á vissum aldri hafa áhyggjur af því að þær séu...

Margar konur á breytingaskeiði án þess að átta sig á því

Finnst þér líkami þinn orðinn frekar óútreiknanlegur? Lætur hann...

Átta skotheld förðunarráð fyrir húð sem er farin að eldast

Hér eru átta stórgóð förðunarráð fyrir húð sem er byrjuð að...

Leyfðu gráu lokkunum að njóta sín – Það er bæði fallegt og töff

Í dag þykir grátt hár bara töff og þá ekki einungis hjá eldri konum...

Frábærar augnæfingar sem bæta sjónina og fyrirbyggja augnsjúkdóma

Vissir þú að það er rosalega gott fyrir augun að gera...

Hvaða partur líkamans heldur þú að eldist hraðast?

Þegar við hugsum um vörur sem hægja á öldrun og draga úr hrukkumyndun...

Leikarinn Hugh Laurie með frábær skilaboð til okkar

Enski leikarinn Hugh Laurie sló eftirminnilega í gegn sem hinn kaldhæðni...

Átta mistök sem við gerum fyrir svefninn og geta aukið við þyngd okkar

Ýmsar ástæður geta legið að baki þyngdaraukningu og sumar sem við...

Þetta er nauðsynlegt að vita viljir þú bæta svefninn

Ef þú ert ein/n af þeim sem átt erfitt með að sofna á kvöldin er...

Ekki eyða tíma þínum og orku í svona fólk

Hvernig okkur vegnar í lífinu og hvað okkur tekst að gera á hverju ári...

Finnst þér lífið hálf glatað? – Þetta er líklega ástæðan!

Hvernig horfir þú á líf þitt og aðstæður þínar? Finnst þér...

Þess vegna eldast franskar konur svona vel og eru flottar langt fram eftir aldri

Frakkar þykja eldast vel en kunna um leið listina að lifa lífinu...

Þetta er afar gott fyrir brjóst sem eru farin að síga

Með aldrinum er eðlilegt að brjóstin sígi og lögun þeirra breytist....

Stjörnumerkin og matarvenjur okkar – Hvernig ættum við að borða?

Getur verið að það sé skrifað í stjörnurnar hvernig við eigum að...

Æðisleg Nutellabananakaka – Þessi klikkar ekki

Hvernig væri að skella í eina góða bananaköku um helgina! Þessi hér...

Ljúffeng súpa sem er svo sannarlega góð fyrir heilsuna

Það er fátt betra en góð og næringarrík súpa á köldum...

Milljón dollara hakk og spagettí sem allir elska

Hér er kominn hinn fullkomni fjölskylduréttur og klárt mál að þetta...

Dásamleg súkkulaðikaka með kókos – Algjör klassík

Þessi súkkulaðikaka er algjör dásemd og eitthvað sem maður bakar...

Æðislegar Tiramisu brúnkur sem taka eftirréttinn alveg í nýjar hæðir

Tiramisu er einn okkar uppáhalds eftirréttur og þar eru eflaust margir...

Allt of góðar „spicy“ sætar kartöflur í ofni

Ég bara verð að deila með ykkur þessari æðislegu uppskrift sem er í...

Einföld og góð skúffukaka sem á alltaf við

Skúffukaka er eitthvað sem er afar sígilt og flestum finnst gott. Volg...

Dásamlega sítrónukakan hennar Nigellu

Ef þú hefur hvorki smakkað né bakað sítrónuformköku þá er sko...

Þetta eru tuttugu rómantískustu bíómyndir allra tíma

Hvað er meira kósý en að kúra uppi í sófa þegar kalt er úti og...

Tíu frábærar bíómyndir sem fá þig til að gleyma lífsins áhyggjum

Þegar veðrið er ekki upp á sitt besta, maður er jafnvel lokaður inni...

Þetta eru eftirminnilegustu kossar allra tíma

Kossar í bíómyndum verða gjarnan eftirminnilegir – og oft eru...

Jólalög og ljúfir tónar á Þorláksmessu í Hörpu – Frítt inn og allir velkomnir

  Margir leggja leið sína í miðbæ Reykjavíkur á Þorláksmessu...

Mahler og Mussorgsky á Óperudögum í Hannesarholti

  Þau Aron Axel Cortes barítónsöngvari og Hrönn Þráinsdóttir...

Skelltu þér á ókeypis tónleika Óperunnar í Hörpu – Notalegt í hádeginu

Íslenska óperan býður upp á í vetur, eins og undanfarna vetur,...

Svona hefurðu aldrei heyrt lagið Jolene áður… frábær A capella flutningur

Dolly Parton er afskaplega hæfileikarík og þá ekki eingöngu sem...

Gætir þú lifað án tónlistar?

Hvernig væri tilveran án tónlistar? Tónlist er stór hluti af menningu...

Er eitthvað krúttlegra en þetta? – Gleðipilla dagsins!

Lítil börn og hundar eru auðvitað bara dásemd. Og þetta litla krútt...

Faðir brúðarinnar neitaði að halda ræðu og gerði þetta í staðinn

Faðir brúðarinnar ákvað að halda ekki hefðbundna ræðu í...

Tónlist gerir kraftaverk fyrir Alzheimer-sjúklinga – Sjáðu myndbandið

Þetta fallega spænska myndband sýnir hversu stórkostleg áhrif tónlist...

85 ára afi stelur senunni í brúðkaupi í hlutverki blómastúlku

Þetta myndband bræðir mann alveg. En þessi 85 ára afi stal senunni í...

Þessi litla ódýra jólaauglýsing hefur gjörsamlega brætt netheima

Það á oftar en ekki við að minna er meira og það sannar þessi litla...

Dáleiddu salinn og dómarana með töfrandi hreyfingum – Alveg magnað

Þessi hópur stúlkna frá Líbanon, 31 talsins, eru keppendur í nýjustu...

Stóð uppi sem sigurvegari 89 ára gamall – Aldrei of seint að láta draumana rætast

Við höfum lengi talað fyrir því að maður er aldrei, nei ALDREI, of...

65 ára gamall leikari fær magnaða yfirhalningu

Hann er 65 ára gamall leikari í New York og hafði ekki farið í...