B12 skortur er dauðans alvara og getur haft alvarlegar afleiðingar

Fyrir um fjórum árum síðan var ég svo heppin að heimilislæknirinn minn hætti að vinna sökum aldurs. Já, mér finnst ég hreinlega hafa dottið í lukkupottinn það árið.

Ekki það að læknirinn minn hafi ekki verið góður og umhyggjusamur, hann var það – en hann hafði bara svo marga sjúklinga á sinni könnu.

Nýr læknir og blóðprufur

Ég þurfti sem sagt að finna nýjan lækni og ég var heppin að finna lækni sem var ekki með allt of marga einstaklinga á sinni könnu. Þegar sá læknir tók við mér vildi hann vita allt um heilsufar mitt og eftir viðtal sendi hann mig í ítarlega blóðrannsókn. Stuttu seinna fékk ég símtal frá honum þar sem hann sagði mér að gildi mín vegna B12 væru allt, allt, allt of lág og bætti við að ég yrði að vera á meðferð við því ævilangt. Hann spurði mig líka hvort ég borðaði ekki kjöt og aðrar vörur úr dýraríkinu, sem ég játti.

Vissi í raun ekki hvað þetta þýddi

Í fyrstu vissi ég í raun lítið um hvað málið snerist og fannst skrýtið að eitthvað athugavert hefði fundist í blóðprufunum enda verið frekar heilsuhraust ef frá eru talin veikindi í æsku. Ég hélt að þessi B12 skortur væri því lítið mál. En maður minn hvað ég hafði rangt fyrir mér – því þegar ég fór að skoða þetta ofan í kjölinn runnu á mig tvær grímur. B12 skortur er nefnilega dauðans alvara og getur haft virkilega alvarlegar afleiðingar.

Þegar ég fór að kynna mér hvað orsakaði B12 skort og hver einkennin væru small þetta allt saman. Líðan mín undanfarin ár passaði nákvæmlega við þessar lýsingar – en ég hafði hins vegar skellt þessu öllu á breytingaskeiðið, sem líklega var kæruleysi af minni hálfu.

En helstu einkenni eru

Þreyta (þótt þú sofir nóg)

Slappleiki og máttleysi

Þokukenndur heili

Ör hjartsláttur

Mæði

Föl húð

Hægðatregða, niðurgangur, minni matarlyst, uppþemba

Dofi eða náladofi í höndum og fótum

Eymsli í vöðvum og vandamál við gang

Verri sjón, trufluð sjón, þoka, ljósnæmi og að sjá tvöfalt.

Andleg vandamál eins og þunglyndi, minnisleysi og breytingar á hegðun

Mjúk tunga (litlu hnúðarnir á henni hverfa og jafnvel bragðskynið líka)

Og það sem mér fannst alvarlegast af þessu öllu er að B12 skortur getur leitt til Alzheimers og minnisglapa sé hann viðvarandi lengi án meðferðar. Það er virkilega ógnvænlegt að vita ekki til þess að líkamann vanti B12 og stefna svo hægt og rólega í átt að Alzheimers. Líkaminn framleiðir ekki B12 svo við þurfum að fá það úr fæðu úr dýraríkinu eins og rauðu kjöti, fuglakjöti, eggjum, fiski og mjólkurvörum. Eða þá í formi fæðubótarefna og það þarf að gerast oft því líkaminn geymir þetta vítamín ekki lengi.

Ekki neitt venjulegt vítamín

B12 er ekki neitt venjulegt vítamín en því má líkja við orkubolta. Það hjálpar til við að búa til þitt DNA og tauga- og blóðfrumur. Auk þess er það afar mikilvægt fyrir virkni heilans, ónæmiskerfið og meltinguna.

Með aldrinum minnkar geta líkamans til að vinna B12 úr fæðunni og því er þessi skortur algengari hjá fólki sem farið er að eldast. Sérfræðingar segja þess dæmi að eldra fólk hafi verið greint með Alzheimer þegar raunveruleg ástæða minnisleysisins hafi verið skortur á B12.

Sé B12 skortur viðvarandi getur hann valdið alvarlegum og óbætanlegum skemmdum á taugakerfinu. Hér er um að ræða alvarlegt minnisleysi, skort á einbeitingu og að vera mikið utan við sig og ruglaður. Aðrar varanlegar aukaverkanir geta verið taugaskemmdir, svefnleysi, ristruflanir og jafnvel vandamál með hægðir og þvag.

En góðu fréttirnar eru þær að sé þetta greint í tíma má bregðast við og snúa dæminu við.

Hjartað ætlaði út úr bringunni

Í mínu tilfelli þá hafði ég verið úthaldslítil í langan tíma, heilaþokan var mikil og tók það oft langan tíma að gera einföld verk. Ég var síþreytt. Þá var dofi í fingurgómum viðloðandi, náladofi í fótum og sjónin þokukennd. Og stundum hélt ég að hjartað ætlaði út úr bringunni á mér en slíkur var hjartslátturinn. Minnið var ekki upp á sitt besta og grínaðist ég með það að ég væri komin með Hálfzheimers. Auðvitað alls ekki fyndið en hvað gerir maður þegar minnið bregst manni aftur og aftur! Og það sem mér fannst rökréttasta skýringin á þessu öllu var að breytingaskeiðið væri að leika mig svona grátt.

Í mínu tilfelli nær líkaminn ekki að vinna B12 úr fæðunni og tengist það víst erfðum. En meðferð við B12 skorti felst í réttu mataræði, sprautum eða töflum. Í mínu tilviki var rétt mataræði greinilega ekki nóg og ræddi læknirinn minn við mig um þá tvo möguleika sem í boði voru. Annars vegar að mæta í sprautur til hans reglulega eða taka töflur fyrir lífstíð, eina litla á hverjum morgni. Ég valdi að taka seinni kostinn þar sem mér finnst of mikið vesen að fara oft á ári til læknis í sprautur fyrst ég get verið laus við það.

Gildin fóru upp með réttri meðferð

Eftir þrjá mánuði fór ég aftur í blóðprufu og þá voru gildin mín heldur betur komin upp og ég í ágætis málum – töflurnar voru klárlega að gera sitt. Hálfu ári seinna var ég orðin allt önnur, verkefnin þvældust ekki lengur fyrir mér, einbeitingin var orðin eins og áður og minnið skrilljón sinnum betra. Þá var ég heldur ekki síþreytt og dofinn úr fingurgómum farinn og enginn ör hjartsláttur lengur upp úr þurru.

Ég hef líka fengið sprautur þar sem að töflurnar mínar voru ekki til á landinu á tímabili. Þá fór ég þrisvar sinnum í sprautu og fannst það ekki virka nógu vel á mig. Vissulega virkaði sprautan, þótt mér hafi orðið illt af þeirri fyrstu, en ég gleymi síðan að fara aftur og þá hellist þreytan, slappleikinn og einbeitingarleysið yfir mann. Með töflunum er ég stöðug.

Já mér finnst ég vera heppin! Því hvað ef ég hefði ekki farið í þessa blóðprufu þarna um árið! Þá væri þessi skortur líklega búinn að valda óafturkallanlegum skaða.

 

 

 

 

 

jona@kokteill.is

Deildu þessari grein á
  • Nýtt
  • Heilsa og útlit
  • Lífið og lífsstíll
  • Matur og drykkur
  • Menning
  • Myndbönd

Hættu að steikja beikonið og notaðu frekar þessa frábæru aðferð

Ef þú ert vanur/vön að steikja beikonið á pönnu er kominn tími til...

Þrjú frábær ráð til að velja alltaf besta rósavínið

Tilhugsunin um ískalt rósavín, sumar og sól er alveg dásamleg –...

Dásemdar sítrónukaka – eins og þessi sem fæst á Starbucks

Sítrónukaka er eitt það besta sem við fáum. Hún er svo frískandi,...

Mikilvægt að borða rétt fyrir hormóna líkamans

Hvort sem okkur líkar betur eða verr þá hafa hormónar líkamans mikið...

Þrjú einföld atriði sem gera alveg kraftaverk fyrir hjónabandið

Það er gjarnan talað um að hjónabandið sé vinna. Við getum öll...

Klassísk frönsk súkkulaðikaka með fílakaramellum

Frönsk súkkulaðikaka er ein af þessum góðu kökum sem maður fær...

Þess vegna eru franskar konur alveg með þetta

Hefur þú stundum pælt í því hvað franskar konur virðast einhvern...

Alls ekki geyma förðunarburstana svona inni á baði

Ert þú ein af þeim sem geymir förðunarburstana þína inni á...

Mikilvægt að borða rétt fyrir hormóna líkamans

Hvort sem okkur líkar betur eða verr þá hafa hormónar líkamans mikið...

Að láta klippa á sig topp getur alveg yngt mann um nokkur ár

Ef þig langar að breyta til og ert orðin hundleið á hárinu þínu...

Að vakna rennandi sveitt og þvöl um miðja nótt – Algengt vandamál

Konur á vissum aldri þurfa að kljást við eitt og annað sem tengist...

Hvernig klipping hentar þínu andlitsfalli best?

Ekki hentar öllum konum sama klippingin og sama greiðslan. Ýmislegt...

Sjö frábær förðunartrix fyrir unglegra útlit

Þegar við eldumst breytist húð okkar og þá um leið þær áherslur...

Þannig geturðu spornað við of hraðri öldrun húðarinnar

Við Íslendingar búum við myrkur og kulda stóran hluta ársins og því...

Þunglyndi karla oft dulið og einkennin eru allt önnur en hjá konum

Þunglyndi er afar erfiður sjúkdómur sem þjakar marga. Einkenni...

Frábær ráð til að eiga við þunnt hár

Konur með þunnt hár vita hversu erfitt það getur verið að eiga við...

Þrjú frábær ráð til að velja alltaf besta rósavínið

Tilhugsunin um ískalt rósavín, sumar og sól er alveg dásamleg –...

Þrjú einföld atriði sem gera alveg kraftaverk fyrir hjónabandið

Það er gjarnan talað um að hjónabandið sé vinna. Við getum öll...

Þess vegna eru franskar konur alveg með þetta

Hefur þú stundum pælt í því hvað franskar konur virðast einhvern...

Alls ekki geyma förðunarburstana svona inni á baði

Ert þú ein af þeim sem geymir förðunarburstana þína inni á...

Þessi sex einföldu atriði þykja gera okkur aðlaðandi í augum annarra

Maður finnur svo sannarlega fyrir því, og verður var við þegar litið...

Gefðu þér tíma í þetta 15 mínútna dekur

Manni líður alltaf einhvern veginn betur þegar maður er með vel snyrtar...

Níu merki þess að þú sért ekki lengur ástfangin/n af maka þínum

Það er fátt sem toppar þá tilfinningu að vera ástfangin/n og því er...

Þessi tíu atriði einkenna sanna og góða vini

Það er gott að eiga vini og algjörlega ómetanlegt að eiga sanna og...

Hættu að steikja beikonið og notaðu frekar þessa frábæru aðferð

Ef þú ert vanur/vön að steikja beikonið á pönnu er kominn tími til...

Dásemdar sítrónukaka – eins og þessi sem fæst á Starbucks

Sítrónukaka er eitt það besta sem við fáum. Hún er svo frískandi,...

Klassísk frönsk súkkulaðikaka með fílakaramellum

Frönsk súkkulaðikaka er ein af þessum góðu kökum sem maður fær...

Dúnmjúk fyllt og afar einföld súkkulaðikaka með dásamlegu kremi

Ég veit ekki með ykkur en mér finnst afskaplega gott að eiga einfaldar,...

Svona gerir þú fullkomin hleypt egg á þrjá vegu – eins og Egg Benedict

Hver kannast ekki við Egg Benedict? Þessi dásemd er í uppáhaldi hjá...

Einfalt tælenskt kjúklingapasta sem slær í gegn

Uppskriftin að þessum gómsæta tælenska rétti er frá ameríska...

Geggjaðir heimabakaðir snúðar – miklu betri en þessir úr bakaríinu

Snúðar eru alltaf jafn vinsælir enda fátt betra en mjúkur snúður með...

Ómótstæðileg hveitilaus vegan súkkulaðikaka – Full af andoxunarefnum

Þessi ómótstæðilega súkkulaðikaka er gerð úr fimm hráefnum. Hún...

Þetta eru eftirminnilegustu kossar allra tíma

Kossar í bíómyndum verða gjarnan eftirminnilegir – og oft eru...

Jólalög og ljúfir tónar á Þorláksmessu í Hörpu – Frítt inn og allir velkomnir

  Margir leggja leið sína í miðbæ Reykjavíkur á Þorláksmessu...

Mahler og Mussorgsky á Óperudögum í Hannesarholti

  Þau Aron Axel Cortes barítónsöngvari og Hrönn Þráinsdóttir...

Skelltu þér á ókeypis tónleika Óperunnar í Hörpu – Notalegt í hádeginu

Íslenska óperan býður upp á í vetur, eins og undanfarna vetur,...

Tíu frábærar bíómyndir sem fá þig til að gleyma lífsins áhyggjum

Þegar veðrið er ekki upp á sitt besta og maður er í letistuði er...

Svona hefurðu aldrei heyrt lagið Jolene áður… frábær A capella flutningur

Dolly Parton er afskaplega hæfileikarík og þá ekki eingöngu sem...

Gætir þú lifað án tónlistar?

Hvernig væri tilveran án tónlistar? Tónlist er stór hluti af menningu...

Vissir þú að það er leyniíbúð uppi í Eiffel-turninum?

Vissir þú að það er lítil íbúð uppi í Eiffel-turninum? Þessa...

Hann stoppar þessa 12 ára stelpu og lætur hana syngja aftur – Og hún neglir það!

Hún er 12 ára gömul og mætti á dögunum í prufur í stærstu...

Ellefu ára fiðluleikari er lifði af krabbamein fær gullna hnappinn frá Simon Cowell

Hann vildi ekki vera þekktur sem strákurinn með krabbameinið og ákvað...

Ótrúleg viðbrögð dýranna í skóginum við spegli

Franskur ljósmyndari kom spegli fyrir í skógum Afríku til að ná myndum...

Einhverfur og blindur heillar alla með stórkostlegum flutningi í hæfileikakeppni

Þrátt fyrir að vera bæði blindur og einhverfur lét hinn 22 ára gamli...

Tíu ára stelpa slær í gegn með frábærum söng og frumsömdu lagi

Þótt hún Giorgia sé ekki nema 10 ára gömul tókst henni að heilla...

Skólakór grætir dómarana og ærir salinn með taumlausri gleði og einlægni

Þau eru á aldrinum 4 til 11 ára og áttu sumir í hópnum sér þann...

Hundrað skemmtileg dansatriði úr bíómyndum sem koma þér í gott skap

Í þessu ferlega skemmtilega myndbandi má sjá hundrað dansatriði úr...

Krúttar yfir sig þegar hún upplifir hellidembu í fyrsta sinn

Þetta litla krútt bræðir mann algjörlega. Hún er svo spennt yfir...