B12 skortur er dauðans alvara og getur haft alvarlegar afleiðingar

Fyrir um fjórum árum síðan var ég svo heppin að heimilislæknirinn minn hætti að vinna sökum aldurs. Já, mér finnst ég hreinlega hafa dottið í lukkupottinn það árið.

Ekki það að læknirinn minn hafi ekki verið góður og umhyggjusamur, hann var það – en hann hafði bara svo marga sjúklinga á sinni könnu.

Nýr læknir og blóðprufur

Ég þurfti sem sagt að finna nýjan lækni og ég var heppin að finna lækni sem var ekki með allt of marga einstaklinga á sinni könnu. Þegar sá læknir tók við mér vildi hann vita allt um heilsufar mitt og eftir viðtal sendi hann mig í ítarlega blóðrannsókn. Stuttu seinna fékk ég símtal frá honum þar sem hann sagði mér að gildi mín vegna B12 væru allt, allt, allt of lág og bætti við að ég yrði að vera á meðferð við því ævilangt. Hann spurði mig líka hvort ég borðaði ekki kjöt og aðrar vörur úr dýraríkinu, sem ég játti.

Vissi í raun ekki hvað þetta þýddi

Í fyrstu vissi ég í raun lítið um hvað málið snerist og fannst skrýtið að eitthvað athugavert hefði fundist í blóðprufunum enda verið frekar heilsuhraust ef frá eru talin veikindi í æsku. Ég hélt að þessi B12 skortur væri því lítið mál. En maður minn hvað ég hafði rangt fyrir mér – því þegar ég fór að skoða þetta ofan í kjölinn runnu á mig tvær grímur. B12 skortur er nefnilega dauðans alvara og getur haft virkilega alvarlegar afleiðingar.

Þegar ég fór að kynna mér hvað orsakaði B12 skort og hver einkennin væru small þetta allt saman. Líðan mín undanfarin ár passaði nákvæmlega við þessar lýsingar – en ég hafði hins vegar skellt þessu öllu á breytingaskeiðið, sem líklega var kæruleysi af minni hálfu.

En helstu einkenni eru

Þreyta (þótt þú sofir nóg)

Slappleiki og máttleysi

Þokukenndur heili

Ör hjartsláttur

Mæði

Föl húð

Hægðatregða, niðurgangur, minni matarlyst, uppþemba

Dofi eða náladofi í höndum og fótum

Eymsli í vöðvum og vandamál við gang

Verri sjón, trufluð sjón, þoka, ljósnæmi og að sjá tvöfalt.

Andleg vandamál eins og þunglyndi, minnisleysi og breytingar á hegðun

Mjúk tunga (litlu hnúðarnir á henni hverfa og jafnvel bragðskynið líka)

Og það sem mér fannst alvarlegast af þessu öllu er að B12 skortur getur leitt til Alzheimers og minnisglapa sé hann viðvarandi lengi án meðferðar. Það er virkilega ógnvænlegt að vita ekki til þess að líkamann vanti B12 og stefna svo hægt og rólega í átt að Alzheimers. Líkaminn framleiðir ekki B12 svo við þurfum að fá það úr fæðu úr dýraríkinu eins og rauðu kjöti, fuglakjöti, eggjum, fiski og mjólkurvörum. Eða þá í formi fæðubótarefna og það þarf að gerast oft því líkaminn geymir þetta vítamín ekki lengi.

Ekki neitt venjulegt vítamín

B12 er ekki neitt venjulegt vítamín en því má líkja við orkubolta. Það hjálpar til við að búa til þitt DNA og tauga- og blóðfrumur. Auk þess er það afar mikilvægt fyrir virkni heilans, ónæmiskerfið og meltinguna.

Með aldrinum minnkar geta líkamans til að vinna B12 úr fæðunni og því er þessi skortur algengari hjá fólki sem farið er að eldast. Sérfræðingar segja þess dæmi að eldra fólk hafi verið greint með Alzheimer þegar raunveruleg ástæða minnisleysisins hafi verið skortur á B12.

Sé B12 skortur viðvarandi getur hann valdið alvarlegum og óbætanlegum skemmdum á taugakerfinu. Hér er um að ræða alvarlegt minnisleysi, skort á einbeitingu og að vera mikið utan við sig og ruglaður. Aðrar varanlegar aukaverkanir geta verið taugaskemmdir, svefnleysi, ristruflanir og jafnvel vandamál með hægðir og þvag.

En góðu fréttirnar eru þær að sé þetta greint í tíma má bregðast við og snúa dæminu við.

Hjartað ætlaði út úr bringunni

Í mínu tilfelli þá hafði ég verið úthaldslítil í langan tíma, heilaþokan var mikil og tók það oft langan tíma að gera einföld verk. Ég var síþreytt. Þá var dofi í fingurgómum viðloðandi, náladofi í fótum og sjónin þokukennd. Og stundum hélt ég að hjartað ætlaði út úr bringunni á mér en slíkur var hjartslátturinn. Minnið var ekki upp á sitt besta og grínaðist ég með það að ég væri komin með Hálfzheimers. Auðvitað alls ekki fyndið en hvað gerir maður þegar minnið bregst manni aftur og aftur! Og það sem mér fannst rökréttasta skýringin á þessu öllu var að breytingaskeiðið væri að leika mig svona grátt.

Í mínu tilfelli nær líkaminn ekki að vinna B12 úr fæðunni og tengist það víst erfðum. En meðferð við B12 skorti felst í réttu mataræði, sprautum eða töflum. Í mínu tilviki var rétt mataræði greinilega ekki nóg og ræddi læknirinn minn við mig um þá tvo möguleika sem í boði voru. Annars vegar að mæta í sprautur til hans reglulega eða taka töflur fyrir lífstíð, eina litla á hverjum morgni. Ég valdi að taka seinni kostinn þar sem mér finnst of mikið vesen að fara oft á ári til læknis í sprautur fyrst ég get verið laus við það.

Gildin fóru upp með réttri meðferð

Eftir þrjá mánuði fór ég aftur í blóðprufu og þá voru gildin mín heldur betur komin upp og ég í ágætis málum – töflurnar voru klárlega að gera sitt. Hálfu ári seinna var ég orðin allt önnur, verkefnin þvældust ekki lengur fyrir mér, einbeitingin var orðin eins og áður og minnið skrilljón sinnum betra. Þá var ég heldur ekki síþreytt og dofinn úr fingurgómum farinn og enginn ör hjartsláttur lengur upp úr þurru.

Ég hef líka fengið sprautur þar sem að töflurnar mínar voru ekki til á landinu á tímabili. Þá fór ég þrisvar sinnum í sprautu og fannst það ekki virka nógu vel á mig. Vissulega virkaði sprautan, þótt mér hafi orðið illt af þeirri fyrstu, en ég gleymi síðan að fara aftur og þá hellist þreytan, slappleikinn og einbeitingarleysið yfir mann. Með töflunum er ég stöðug.

Já mér finnst ég vera heppin! Því hvað ef ég hefði ekki farið í þessa blóðprufu þarna um árið! Þá væri þessi skortur líklega búinn að valda óafturkallanlegum skaða.

 

 

 

 

 

jona@kokteill.is

Deildu þessari grein á
  • Nýtt
  • Heilsa og útlit
  • Lífið og lífsstíll
  • Matur og drykkur
  • Menning
  • Myndbönd

Sautján leiðir til að ná sér í prótein án þess að borða kjöt

Það eru til ýmsar leiðir til að ná sér í prótein án þess að...

Þessi 90 sekúndna æfing getur fært þér hamingjuna á silfurfati

Hver segir að það þurfi að hafa mikið fyrir því að vera...

Sjö ótrúlegar leiðir til að nota eplaedik – Náttúrulegt og ódýrt

Eplaedik hefur marga góða kosti og við verðum að viðurkenna að sumir...

Hárlausir karlmenn þykja kynþokkafyllri

Hver segir að karlmenn þurfi að hafa hár til þess að vera svalir og...

Taktu þessa lífrænu blöndu fyrir svefninn og þú vaknar ekki framar þreytt/ur

Að fá nægan svefn er afar mikilvægt upp á heilsuna að gera. En góður...

Besta leiðin til að bora í veggi án þess að sóða út – Snilldar trix

Frábært! Nú getur þú loksins borað fyrir hillunum eða hengt upp...

Geggjað nachos í ofnskúffu – Frábært um helgina

Hér er helgarsnarlið komið. Einfalt nachos með nautahakki í...

Níu snilldar leiðir til að nota klakaboxin á heimilinu

Klakabox eru ekki endilega bara til að gera ísmola því þau má nota í...

Taktu þessa lífrænu blöndu fyrir svefninn og þú vaknar ekki framar þreytt/ur

Að fá nægan svefn er afar mikilvægt upp á heilsuna að gera. En góður...

Borðaðu eins og þú vilt af þessum 10 fæðutegundum – Og án þess að fitna

Það getur vissulega verið erfitt að halda í við þyngdina –...

Breytingaskeiðið er ekki og ætti ekki að vera eitthvað „tabú“

Fyrir sumar konur getur verið erfitt að ræða um breytingaskeiðið...

Þannig fer of lítill svefn með okkur

Færð þú nægan svefn? Í amstri dagsins er svefninn gjarnan látinn...

Fimm æfingar til að gera heima sem koma þér fljótt í form

Margir eru duglegir að halda sér í formi þótt þeir fari ekki í...

Svona getur 15 mínútna ganga á dag breytt lífi þínu og haft mikil áhrif

Flest gerum við okkur grein fyrir mikilvægi reglulegrar hreyfingar fyrir...

Þannig má forðast uppþembu og bólgur í líkamanum

Bólgur í líkamanum og uppþemba angrar marga og getur verið hvimleið....

Tíu fæðutegundir sem auka brennsluna

Við vitum flest að megrunarkúrar eru ekki rétta leiðin til að léttast...

Sautján leiðir til að ná sér í prótein án þess að borða kjöt

Það eru til ýmsar leiðir til að ná sér í prótein án þess að...

Þessi 90 sekúndna æfing getur fært þér hamingjuna á silfurfati

Hver segir að það þurfi að hafa mikið fyrir því að vera...

Sjö ótrúlegar leiðir til að nota eplaedik – Náttúrulegt og ódýrt

Eplaedik hefur marga góða kosti og við verðum að viðurkenna að sumir...

Hárlausir karlmenn þykja kynþokkafyllri

Hver segir að karlmenn þurfi að hafa hár til þess að vera svalir og...

Besta leiðin til að bora í veggi án þess að sóða út – Snilldar trix

Frábært! Nú getur þú loksins borað fyrir hillunum eða hengt upp...

Níu snilldar leiðir til að nota klakaboxin á heimilinu

Klakabox eru ekki endilega bara til að gera ísmola því þau má nota í...

Hún varð næstum 117 ára – Og hverju þakkaði hún langlífið?

Hin bandaríska Susannah Mushatt Jones varð næstum 117 ára og þar með...

Hvað segir stærðin á litla putta um persónuleika þinn?

Til eru ýmsar skemmtilegar aðferðir sem segja til um persónuleika okkar...

Geggjað nachos í ofnskúffu – Frábært um helgina

Hér er helgarsnarlið komið. Einfalt nachos með nautahakki í...

Mjúk amerísk súkkulaðikaka með ekta súkkulaðikremi

Þessi súkkulaðikaka er einstaklega mjúk og með miklu súkkulaðibragði...

Kryddað og brakandi gott ofnbakað blómkál

Ég verð að viðurkenna að blómkál hefur hingað til ekki verið á...

Svona gerirðu algjörlega fullkomin harðsoðin egg

Þeir eru ófáir sem borða egg daglega, enda egg alveg afskaplega holl og...

Heimagert granóla með pekanhnetum – frábært í morgunmatinn

Það er algjörlega tilvalið að útbúa þetta girnilega granola um...

Dásamlegur eftirréttur – Fallegar bakaðar eplarósir

Þetta er með fallegri eftirréttum sem við höfum séð og það liggur...

Eitt skot af tekíla á dag kemur heilsunni í lag

Margir, ef ekki flestir, tengja tekíla við salt og sítrónu og eitthvað...

Meðhöndlun hvítlauksins skiptir miklu máli varðandi bragð – Hér eru fjórar aðferðir

Hvítlaukur er einstaklega hollur, góður og gefur matnum mikið bragð....

Þetta eru tuttugu rómantískustu bíómyndir allra tíma

Hvað er meira kósý en að kúra uppi í sófa þegar kalt er úti og...

Tíu frábærar bíómyndir sem fá þig til að gleyma lífsins áhyggjum

Þegar veðrið er ekki upp á sitt besta, maður er jafnvel lokaður inni...

Þetta eru eftirminnilegustu kossar allra tíma

Kossar í bíómyndum verða gjarnan eftirminnilegir – og oft eru...

Jólalög og ljúfir tónar á Þorláksmessu í Hörpu – Frítt inn og allir velkomnir

  Margir leggja leið sína í miðbæ Reykjavíkur á Þorláksmessu...

Mahler og Mussorgsky á Óperudögum í Hannesarholti

  Þau Aron Axel Cortes barítónsöngvari og Hrönn Þráinsdóttir...

Skelltu þér á ókeypis tónleika Óperunnar í Hörpu – Notalegt í hádeginu

Íslenska óperan býður upp á í vetur, eins og undanfarna vetur,...

Svona hefurðu aldrei heyrt lagið Jolene áður… frábær A capella flutningur

Dolly Parton er afskaplega hæfileikarík og þá ekki eingöngu sem...

Gætir þú lifað án tónlistar?

Hvernig væri tilveran án tónlistar? Tónlist er stór hluti af menningu...

Faðir brúðarinnar neitaði að halda ræðu og gerði þetta í staðinn

Faðir brúðarinnar ákvað að halda ekki hefðbundna ræðu í...

Tónlist gerir kraftaverk fyrir Alzheimer-sjúklinga – Sjáðu myndbandið

Þetta fallega spænska myndband sýnir hversu stórkostleg áhrif tónlist...

85 ára afi stelur senunni í brúðkaupi í hlutverki blómastúlku

Þetta myndband bræðir mann alveg. En þessi 85 ára afi stal senunni í...

Þessi litla ódýra jólaauglýsing hefur gjörsamlega brætt netheima

Það á oftar en ekki við að minna er meira og það sannar þessi litla...

Dáleiddu salinn og dómarana með töfrandi hreyfingum – Alveg magnað

Þessi hópur stúlkna frá Líbanon, 31 talsins, eru keppendur í nýjustu...

Stóð uppi sem sigurvegari 89 ára gamall – Aldrei of seint að láta draumana rætast

Við höfum lengi talað fyrir því að maður er aldrei, nei ALDREI, of...

65 ára gamall leikari fær magnaða yfirhalningu

Hann er 65 ára gamall leikari í New York og hafði ekki farið í...

Tólf ára sem dreymir um að syngja á Broadway fær gullna hnappinn og grætir dómarana

Hann er 12 ára gamall og dreymir um að verða Broadway stjarna – og...