B12 skortur er dauðans alvara og getur haft alvarlegar afleiðingar

Fyrir um fjórum árum síðan var ég svo heppin að heimilislæknirinn minn hætti að vinna sökum aldurs. Já, mér finnst ég hreinlega hafa dottið í lukkupottinn það árið.

Ekki það að læknirinn minn hafi ekki verið góður og umhyggjusamur, hann var það – en hann hafði bara svo marga sjúklinga á sinni könnu.

Nýr læknir og blóðprufur

Ég þurfti sem sagt að finna nýjan lækni og ég var heppin að finna lækni sem var ekki með allt of marga einstaklinga á sinni könnu. Þegar sá læknir tók við mér vildi hann vita allt um heilsufar mitt og eftir viðtal sendi hann mig í ítarlega blóðrannsókn. Stuttu seinna fékk ég símtal frá honum þar sem hann sagði mér að gildi mín vegna B12 væru allt, allt, allt of lág og bætti við að ég yrði að vera á meðferð við því ævilangt. Hann spurði mig líka hvort ég borðaði ekki kjöt og aðrar vörur úr dýraríkinu, sem ég játti.

Vissi í raun ekki hvað þetta þýddi

Í fyrstu vissi ég í raun lítið um hvað málið snerist og fannst skrýtið að eitthvað athugavert hefði fundist í blóðprufunum enda verið frekar heilsuhraust ef frá eru talin veikindi í æsku. Ég hélt að þessi B12 skortur væri því lítið mál. En maður minn hvað ég hafði rangt fyrir mér – því þegar ég fór að skoða þetta ofan í kjölinn runnu á mig tvær grímur. B12 skortur er nefnilega dauðans alvara og getur haft virkilega alvarlegar afleiðingar.

Þegar ég fór að kynna mér hvað orsakaði B12 skort og hver einkennin væru small þetta allt saman. Líðan mín undanfarin ár passaði nákvæmlega við þessar lýsingar – en ég hafði hins vegar skellt þessu öllu á breytingaskeiðið, sem líklega var kæruleysi af minni hálfu.

En helstu einkenni eru

Þreyta (þótt þú sofir nóg)

Slappleiki og máttleysi

Þokukenndur heili

Ör hjartsláttur

Mæði

Föl húð

Hægðatregða, niðurgangur, minni matarlyst, uppþemba

Dofi eða náladofi í höndum og fótum

Eymsli í vöðvum og vandamál við gang

Verri sjón, trufluð sjón, þoka, ljósnæmi og að sjá tvöfalt.

Andleg vandamál eins og þunglyndi, minnisleysi og breytingar á hegðun

Mjúk tunga (litlu hnúðarnir á henni hverfa og jafnvel bragðskynið líka)

Og það sem mér fannst alvarlegast af þessu öllu er að B12 skortur getur leitt til Alzheimers og minnisglapa sé hann viðvarandi lengi án meðferðar. Það er virkilega ógnvænlegt að vita ekki til þess að líkamann vanti B12 og stefna svo hægt og rólega í átt að Alzheimers. Líkaminn framleiðir ekki B12 svo við þurfum að fá það úr fæðu úr dýraríkinu eins og rauðu kjöti, fuglakjöti, eggjum, fiski og mjólkurvörum. Eða þá í formi fæðubótarefna og það þarf að gerast oft því líkaminn geymir þetta vítamín ekki lengi.

Ekki neitt venjulegt vítamín

B12 er ekki neitt venjulegt vítamín en því má líkja við orkubolta. Það hjálpar til við að búa til þitt DNA og tauga- og blóðfrumur. Auk þess er það afar mikilvægt fyrir virkni heilans, ónæmiskerfið og meltinguna.

Með aldrinum minnkar geta líkamans til að vinna B12 úr fæðunni og því er þessi skortur algengari hjá fólki sem farið er að eldast. Sérfræðingar segja þess dæmi að eldra fólk hafi verið greint með Alzheimer þegar raunveruleg ástæða minnisleysisins hafi verið skortur á B12.

Sé B12 skortur viðvarandi getur hann valdið alvarlegum og óbætanlegum skemmdum á taugakerfinu. Hér er um að ræða alvarlegt minnisleysi, skort á einbeitingu og að vera mikið utan við sig og ruglaður. Aðrar varanlegar aukaverkanir geta verið taugaskemmdir, svefnleysi, ristruflanir og jafnvel vandamál með hægðir og þvag.

En góðu fréttirnar eru þær að sé þetta greint í tíma má bregðast við og snúa dæminu við.

Hjartað ætlaði út úr bringunni

Í mínu tilfelli þá hafði ég verið úthaldslítil í langan tíma, heilaþokan var mikil og tók það oft langan tíma að gera einföld verk. Ég var síþreytt. Þá var dofi í fingurgómum viðloðandi, náladofi í fótum og sjónin þokukennd. Og stundum hélt ég að hjartað ætlaði út úr bringunni á mér en slíkur var hjartslátturinn. Minnið var ekki upp á sitt besta og grínaðist ég með það að ég væri komin með Hálfzheimers. Auðvitað alls ekki fyndið en hvað gerir maður þegar minnið bregst manni aftur og aftur! Og það sem mér fannst rökréttasta skýringin á þessu öllu var að breytingaskeiðið væri að leika mig svona grátt.

Í mínu tilfelli nær líkaminn ekki að vinna B12 úr fæðunni og tengist það víst erfðum. En meðferð við B12 skorti felst í réttu mataræði, sprautum eða töflum. Í mínu tilviki var rétt mataræði greinilega ekki nóg og ræddi læknirinn minn við mig um þá tvo möguleika sem í boði voru. Annars vegar að mæta í sprautur til hans reglulega eða taka töflur fyrir lífstíð, eina litla á hverjum morgni. Ég valdi að taka seinni kostinn þar sem mér finnst of mikið vesen að fara oft á ári til læknis í sprautur fyrst ég get verið laus við það.

Gildin fóru upp með réttri meðferð

Eftir þrjá mánuði fór ég aftur í blóðprufu og þá voru gildin mín heldur betur komin upp og ég í ágætis málum – töflurnar voru klárlega að gera sitt. Hálfu ári seinna var ég orðin allt önnur, verkefnin þvældust ekki lengur fyrir mér, einbeitingin var orðin eins og áður og minnið skrilljón sinnum betra. Þá var ég heldur ekki síþreytt og dofinn úr fingurgómum farinn og enginn ör hjartsláttur lengur upp úr þurru.

Ég hef líka fengið sprautur þar sem að töflurnar mínar voru ekki til á landinu á tímabili. Þá fór ég þrisvar sinnum í sprautu og fannst það ekki virka nógu vel á mig. Vissulega virkaði sprautan, þótt mér hafi orðið illt af þeirri fyrstu, en ég gleymi síðan að fara aftur og þá hellist þreytan, slappleikinn og einbeitingarleysið yfir mann. Með töflunum er ég stöðug.

Já mér finnst ég vera heppin! Því hvað ef ég hefði ekki farið í þessa blóðprufu þarna um árið! Þá væri þessi skortur líklega búinn að valda óafturkallanlegum skaða.

 

 

 

 

 

jona@kokteill.is

Deildu þessari grein á
  • Nýtt
  • Heilsa og útlit
  • Lífið og lífsstíll
  • Matur og drykkur
  • Menning
  • Myndbönd

Þetta eru þeir eiginleikar sem konur vilja sjá í mönnum sínum

Flestar konur hafa ákveðnar skoðanir á því hvernig makinn á að vera...

Þessi stórgóði túrmerik sódavatns drykkur gerir undur fyrir þig

Þegar þú ert slöpp/slappur, alveg orkulaus og ert bara ekki eins og þú...

Þannig fer Christie Brinkley að því að líta svona vel út 65 ára

Christie Brinkley er með flottari konum sem við höfum séð og það er...

Dásemdar gulrótarkaka í rúllutertuformi

Gulrótarkaka er ein uppáhalds kakan mín og líklega sú kaka sem ég...

Náttúrulegir og heimatilbúnir hármaskar sem svínvirka

Stundum þarf hárið á okkur sérstaka ást og umhyggju. Hvort sem það...

Að eiga gott samband við börnin sín dregur úr líkum á Alzheimer

Fjölskylda okkar og mannleg samskipti geta skipt sköpum í því hvernig...

Heili kvenna mun virkari en heili karla – En því fylgja líka vandamál

Því hefur lengi verið haldið fram, og grínast með, að konur geti gert...

Tíu atriði sem ég hef lært með tímanum – Virkilega góð lífslexía

Það er eitt og annað sem við lærum með hærri aldri og auknum þroska....

Þannig fer Christie Brinkley að því að líta svona vel út 65 ára

Christie Brinkley er með flottari konum sem við höfum séð og það er...

Að eiga gott samband við börnin sín dregur úr líkum á Alzheimer

Fjölskylda okkar og mannleg samskipti geta skipt sköpum í því hvernig...

Heili kvenna mun virkari en heili karla – En því fylgja líka vandamál

Því hefur lengi verið haldið fram, og grínast með, að konur geti gert...

Fimm hlutir sem þú vissir líklega ekki um gráu hárin

Það á fyrir okkur öllum að liggja að verða gráhærð – en hvenær...

Er stundum erfitt að sofna á kvöldin? Prófaðu þá þetta fyrir svefninn

Að fá nægan svefn er mikilvægt upp á almennt heilsufar, bæði...

Þessi dúndur orkuskot bæta meltinguna og efnaskiptin – Mikilvægt fyrir heilsuna

Góð melting er afar mikilvæg fyrir heilsu og almenna vellíðan. Til...

Frábær trix og ráð til að láta hárið virðast þykkara

Það getur verið erfitt að eiga við þunnt hár og að ná fyllingu í...

Fimm æfingar til að gera heima sem koma þér fljótt í form

Margir eru duglegir að halda sér í formi þótt þeir fari ekki í...

Þetta eru þeir eiginleikar sem konur vilja sjá í mönnum sínum

Flestar konur hafa ákveðnar skoðanir á því hvernig makinn á að vera...

Þessi stórgóði túrmerik sódavatns drykkur gerir undur fyrir þig

Þegar þú ert slöpp/slappur, alveg orkulaus og ert bara ekki eins og þú...

Náttúrulegir og heimatilbúnir hármaskar sem svínvirka

Stundum þarf hárið á okkur sérstaka ást og umhyggju. Hvort sem það...

Tíu atriði sem ég hef lært með tímanum – Virkilega góð lífslexía

Það er eitt og annað sem við lærum með hærri aldri og auknum þroska....

Þessar ellefu fæðutegundir auka kynhvötina

Ef kynhvötin er ekki upp á sitt besta hjá þér/ykkur þessa dagana er...

Þú ættir að eyða meiri tíma einn með sjálfum þér – Og þetta er ástæðan

Hvað er langt síðan þú tókst þér tíma frá öllu og öllum til að...

Þrjóskum börnum vegnar betur í lífinu – Svo segja vísindin

Það er ekkert alltaf tekið út með sældinni að eiga krefjandi börn og...

Ert þú í réttu brjóstahaldarastærðinni? – Hér eru staðreyndir um brjóstin

Brjóst kvenna eru afar ólík, sem er auðvitað ósköp eðlilegt. En...

Þessi stórgóði túrmerik sódavatns drykkur gerir undur fyrir þig

Þegar þú ert slöpp/slappur, alveg orkulaus og ert bara ekki eins og þú...

Dásemdar gulrótarkaka í rúllutertuformi

Gulrótarkaka er ein uppáhalds kakan mín og líklega sú kaka sem ég...

Steiktur fiskur í ofni – og engin bræla

Mörgum þykir leiðinlegt og vesen að steikja fisk og forðast að gera...

Dásemdar súkkulaði bananabrauð sem óhætt er að mæla með

Hvað er betra en gott bananabrauð? Jú súkkulaði bananabrauð! Bananar...

Dásamlega mjúk banana- og súkkulaðikaka með léttu súkkulaðikremi

Þessi dúnmjúka súkkulaði- og bananakaka með léttu súkkulaðikremi er...

Brjálæðislega góð grænmetisbaka með sætum og spínati

Þessi grænmetisbaka er brjálæðislega góð – og alveg tilvalin...

Rosaleg súkkulaði og Snickers Pavlova

Ég er virkilega veik fyrir Pavlovum, og reyndar bara marengskökum yfir...

Frábær fjölskylduréttur – Hakkabuff með karamelluseruðum lauki og rjómasósu

Hakkabuff með lauk er matur sem er svo hefðbundinn og fastgróinn inn í...

Tíu frábærar bíómyndir sem fá þig til að gleyma lífsins áhyggjum

Þegar veðrið er ekki upp á sitt besta og maður er í letistuði er...

Þetta eru eftirminnilegustu kossar allra tíma

Kossar í bíómyndum verða gjarnan eftirminnilegir – og oft eru...

Jólalög og ljúfir tónar á Þorláksmessu í Hörpu – Frítt inn og allir velkomnir

  Margir leggja leið sína í miðbæ Reykjavíkur á Þorláksmessu...

Mahler og Mussorgsky á Óperudögum í Hannesarholti

  Þau Aron Axel Cortes barítónsöngvari og Hrönn Þráinsdóttir...

Skelltu þér á ókeypis tónleika Óperunnar í Hörpu – Notalegt í hádeginu

Íslenska óperan býður upp á í vetur, eins og undanfarna vetur,...

Svona hefurðu aldrei heyrt lagið Jolene áður… frábær A capella flutningur

Dolly Parton er afskaplega hæfileikarík og þá ekki eingöngu sem...

Gætir þú lifað án tónlistar?

Hvernig væri tilveran án tónlistar? Tónlist er stór hluti af menningu...

Vissir þú að það er leyniíbúð uppi í Eiffel-turninum?

Vissir þú að það er lítil íbúð uppi í Eiffel-turninum? Þessa...

Dáleiddu salinn og dómarana með töfrandi hreyfingum – Alveg magnað

Þessi hópur stúlkna frá Líbanon, 31 talsins, eru keppendur í nýjustu...

Stóð uppi sem sigurvegari 89 ára gamall – Aldrei of seint að láta draumana rætast

Við höfum lengi talað fyrir því að maður er aldrei, nei ALDREI, of...

65 ára gamall leikari fær magnaða yfirhalningu

Hann er 65 ára gamall leikari í New York og hafði ekki farið í...

Tólf ára sem dreymir um að syngja á Broadway fær gullna hnappinn og grætir dómarana

Hann er 12 ára gamall og dreymir um að verða Broadway stjarna – og...

Þetta er sko enginn venjulegur kór – Enda fengu þau gullna hnappinn

Krakkarnir í Detroit Youth Choir mætti ásamt stjórnanda sínum í prufur...

Hann stoppar þessa 12 ára stelpu og lætur hana syngja aftur – Og hún neglir það!

Hún er 12 ára gömul og mætti á dögunum í prufur í stærstu...

Ellefu ára fiðluleikari er lifði af krabbamein fær gullna hnappinn frá Simon Cowell

Hann vildi ekki vera þekktur sem strákurinn með krabbameinið og ákvað...

Ótrúleg viðbrögð dýranna í skóginum við spegli

Franskur ljósmyndari kom spegli fyrir í skógum Afríku til að ná myndum...